środa, 28 czerwca 2017

ZŁOTA MYŚL NA DZIŚ

Kochani Czytelnicy!
Każdy ma prawo do urlopu i odpoczynku, autorka tego bloga też. Dlatego życząc wszystkim udanej kanikuły informuję, że nowe tematy ukażą się po wakacjach.
Trzeba odpocząć, a także pozbierać materiały do nowych "wirtualnych wycieczek".
Jednocześnie cały czas dostępne są wszystkie tematy które ukazały się do tej pory zapraszam do zaglądania.

poniedziałek, 26 czerwca 2017

ZŁOTA MYŚL NA DZIŚ

foto: B.G.

NEOGOTYCKI KOŚCIÓŁ KATEDRALNY WNIEBOWZIĘCIA N.M.P. W BIAŁYMSTOKU

Katedra białostocka składa się de facto z dwóch połączonych kościołów. Starego renesansowo - barokowego i nowszego neogotyckiego.
Ten drugi powstał na początku XX wieku, a katedrą stał się dopiero w 1985 roku. Świątynia ma długość 90 metrów, a dwie jednakowe wieże są wysokie na 72,5 metra. Jest to kościół trzynawowy z transeptem. Wewnątrz można zauważyć aż 3 ołtarze poświęcone Matce Bożej - ołtarz główny ze sceną Wniebowzięcia oraz boczne - Matki Boskiej Częstochowskiej i Ostrobramskiej. Prócz tego warto zobaczyć ołtarze Jezusa Ukrzyżowanego, Jezusa Miłosiernego i świętego Antoniego. 

Z budową świątyni wiązały się problemy. Pod zaborem rosyjskim nie było zgody na postawienie nowego kościoła. Udało się jednak uzyskać osobistą przychylność cara dla rozbudowy tego pierwszego już istniejącego, ufundowanego przez Wiesiołowskich. "Przybudówka" okazała się tak duża, że powstała nowa świątynia "przylepiona" prostopadle do poprzedniej
Zwiedzający białostocką katedrę nieprzypadkowo zwracają uwagę na jej podobieństwo do katedry na Pradze w Warszawie. Zostały one bowiem zaprojektowane przez tego samego człowieka - Józefa Dziekońskiego. Prace budowlane trwały od 1900 do 1905 roku.
W okresie międzywojennym stopniowo kościół upiększano. Konsekracja odbyła się w 1931 roku. Niewiele brakowało, a nowo powstała świątynia byłaby zniszczona przez wycofujące się z miasta wojska hitlerowskie w roku 1944.
foto: własne




SUPRAŚL - CERKIEW I KLASZTOR PRAWOSŁAWNY


 














Dokładna nazwa brzmi: Monaster Zwiastowania Przenajświętszej Bogurodzicy i św. Apostoła Jana Teologa, Ławra Supraska.
 

W Polsce istnieje tylko pięć męskich klasztorów prawosławnych. Ten w Supraślu jest jednym z nich. Na początku szesnastego wieku mnisi przybyli tu z Gródka. 

 

Konflikty religijne nie ominęły Supraśla i jego mieszkańców.  W 1596 roku na mocy podpisanej Unii Brzeskiej część wyznawców prawosławia na ziemiach polskich  uznało władzę papieża, przy zachowaniu prawosławnych obrzędów liturgicznych.  Jednakże tutejsi mnisi nie zgodzili się na przyjęcie warunków unii.   Po trwającym około 30 lat konflikcie, w który włączył się nawet król Zygmunt III Waza supraski klasztor przeszedł w ręce bazylianów. Prowadzili oni w tym miejscu między innymi intensywną działalność wydawniczą. W czasie zaborów monaster dostał się we władanie Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, natomiast w okresie międzywojennym sprowadzili się tu salezjanie, co ponownie stało się przyczyną niezgody - tym razem między katolikami i wyznawcami prawosławia.
W 1944 roku hitlerowcy wysadzili cerkiew w powietrze, a po wojnie aż do lat 80 - tych ubiegłego wieku w pomieszczeniach klasztornych znajdowała się szkoła rolnicza.

Dopiero pod koniec  dwudziestego wieku nastąpił zwrot majątku klasztornego mnichom, choć znów jeszcze do lat 90 - tych ubiegłego wieku trwał ponownie spór o to czy właścicielami klasztoru mają być bazylianie czy prawosławni.  Obecnie wszystkie zabudowania należą do parafii prawosławnej.

Odbudowana obronna cerkiew Zwiastowania Pańskiego łączy w sobie elementy stylu bizantyjskiego i gotyckiego.  Charakterystycznym elementem są cztery okrągłe wieże w narożnikach. 

Na terenie klasztoru warto zwiedzić Muzeum Ikon.






KOŚCIÓŁ ŚW. KRZYŻA W KRAKOWIE



Stoi na Starym Mieście niedaleko Teatru im. Juliusza Słowackiego. Jest to drugi kościół w tym miejscu. Wcześniejszy drewniany z dwunastego wieku już nie istnieje. 
Ten obecny pochodzi z wieku czternastego. Najstarszą jego część stanowi kamienne prezbiterium datowane na około 1300 rok. Pierwotne wyposażenie świątyni w 1528 roku uległo zniszczeniu na skutek pożaru. W późniejszych wiekach kilkakrotnie dokonywano jego renowacji. Z historycznych ciekawostek warto napisać, że tutaj w 1903 roku brał ślub Wojciech Korfanty. Obecnie regularnie sprawowane są Msze Trydenckie. 

Świątynia jest przykładem stylu gotyckiego. Do kwadratowej wieży przylegają dwie kaplice - szesnastowieczna świętego Andrzeja i siedemnastowieczna Matki Boskiej Loretańskiej. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na nieczęsto spotykane w Polsce sklepienie palmowe (nad nawą) i sklepienie sieciowe (nad prezbiterium). Dziewiętnastowieczne malowidła wykonane dzięki Stanisławowi Wyspiańskiemu i Antoniemu Tuchowi są rekonstrukcją wcześniejszych renesansowych, które uległy zniszczeniu.
Piękne są też ołtarze świętej Anny, Matki Boskiej i kaplica świętej Zofii.

foto: B.G.


środa, 21 czerwca 2017

KOŚCIÓŁ ŚW. ANDRZEJA APOSTOŁA W GILOWICACH

Gilowice znajdują się w powiecie żywieckim. Najpiękniejszym zabytkiem tej niewielkiej miejscowości jest drewniany kościół stojący na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego. Poświęcony w połowie szesnastego wieku stał pierwotnie w nieodległym Rychwałdzie, gdzie służył jako świątynia parafialna. Wieża powstała znacznie później w roku 1641. Kiedy pod koniec osiemnastego stulecia w Rychwałdzie powstał kościół murowany ten przeniesiono do Gilowic. 
Kościół jest orientowany, jednonawowy o konstrukcji zrębowej. Jego długość wynosi niecałe 15 metrów, a szerokość około 9 metrów. Dach kryty gontem z niewielką wieżyczką - sygnaturką. Wokół są typowe dla wielu drewnianych kościołów soboty. 
Wewnątrz zachwyca piękne barokowe i klasycystyczne wyposażenie i wystrój. Cennym zabytkiem jest czternastowieczna drewniana gotycka figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

foto: własne

poniedziałek, 19 czerwca 2017

JULIAN TUWIM - KWIATY POLSKIE (fragment)

Chmury nad nami rozpal w łunę,
Uderz nam w serca złotym dzwonem,
Otwórz nam Polskę, jak piorunem
Otwierasz niebo zachmurzone.
Daj nam uprzątnąć dom ojczysty
Tak z naszych zgliszcz i ruin świętych
Jak z grzechów naszych, win przeklętych.
Niech będzie biedny, ale czysty
Nasz dom z cmentarza podźwignięty.
Ziemi, gdy z martwych się obudzi
I brzask wolności ją ozłoci,
Daj rządy mądrych, dobrych ludzi,
Mocnych w mądrości i dobroci.


A kiedy lud na nogi stanie,
Niechaj podniesie pięść żylastą:
Daj pracującym we władanie
Plon pracy ich we wsi i miastach,
Bankierstwo rozpędź - i spraw, Panie,
By pieniądz w pieniądz nie porastał.
Pysznych pokora niech uzbroi,
Pokornym gniewnej dumy przydaj,
Poucz nas, że pod słońcem Twoim
"Nie mas Greczyna ani Żyda".
Puszącym się, nadymającym
Strąć z głowy ich koronę głupią,
A warczącemu wielkorządcy
Na biurku postaw czaszkę trupią.

Piorunem ruń, gdy w imię sławy
Pyszałek chwyci broń do ręki,
Nie dopuść, żeby miecz nieprawy
Miał za rękojeść krzyż Twej męki.
Niech się wypełni dobra wola
Szlachetnych serc, co w klęsce wzrosły,
Przywróć nam chleb z polskiego pola,
Przywróć nam trumny z polskiej sosny.
Lecz nade wszystko - słowom naszym,
Zmienionym chytrze przez krętaczy,
Jedyność przywróć i prawdziwość:
Niech prawo zawsze prawo znaczy,
A sprawiedliwość - sprawiedliwość.

Niech więcej Twego brzmi imienia
W uczynkach ludzi niż w ich pieśni,
Głupcom odejmij dar marzenia,
A sny szlachetnych ucieleśnij.